Deltametryna na kleszcze – czy naukowcy znaleźli skuteczny sposób na ograniczenie ich liczby?
Kleszcze to małe pajęczaki, ale potrafią narobić dużego problemu. Spotykamy je nie tylko w lesie, ale też w ogrodzie, na działce, przy ścieżkach spacerowych, w wysokiej trawie i przy krzewach. Wystarczy chwila nieuwagi, spacer z psem albo praca w ogrodzie, żeby przynieść jednego na ubraniu lub skórze.
Nic więc dziwnego, że naukowcy cały czas szukają sposobów na ograniczenie liczby kleszczy w miejscach, gdzie najczęściej przebywają ludzie. Ciekawe wyniki przyniosło badanie przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Ottawie. Sprawdzili oni, czy zwykłe zrębki drewna wysypane przy ścieżkach mogą utrudnić kleszczom bytowanie, a także czy jeszcze lepszy efekt da zastosowanie zrębków z deltametryną.
Zrębki nasączone deltametryną na kleszcze – co sprawdzili naukowcy?
Zgodnie z doniesieniami PolsatNews.pl, badanie prowadzono przy szlakach rekreacyjnych w Ottawa Greenbelt. To miejsca, w których ludzie spacerują, biegają, jeżdżą rowerem i wychodzą z psami. Naukowcy skupili się nie na całym terenie, ale na obrzeżach ścieżek, bo właśnie tam kleszcze bardzo często czekają na żywiciela.
Kleszcze nie spadają z drzew, jak czasem się mówi. Najczęściej wspinają się na trawy, liście i niską roślinność, a potem zaczepiają się o przechodzącego człowieka lub zwierzę. Dlatego badacze postanowili ograniczyć im dostęp do takiego miejsca „polowania”. Wysypali przy ścieżkach warstwę suchych zrębków jesionowych, które ograniczały wzrost roślinności i tworzyły mniej przyjazną przestrzeń dla kleszczy.
Efekt okazał się bardzo ciekawy. Same zrębki zmniejszyły liczbę kleszczy w pobliżu ścieżek o około 48%. Gdy jednak zastosowano zrębki nasączone deltametryną, liczba kleszczy spadła nawet o 99%. To pokazuje, że połączenie fizycznej bariery z substancją aktywną może dawać bardzo mocny efekt.
Źródło: Prosta metoda przeciw kleszczom. Działa w 99 procentach - PolsatNews.pl
Dlaczego kleszcze tak dobrze czują się przy ścieżkach?
Kleszcze lubią miejsca wilgotne, zacienione i porośnięte roślinnością. Dlatego często można je spotkać na granicy trawnika i zarośli, przy krzewach, przy lesie, na obrzeżach działki albo właśnie przy ścieżkach. To dla nich idealna strefa oczekiwania.
Z punktu widzenia człowieka najgorsze jest to, że nie trzeba wcale wchodzić głęboko w las. Czasem wystarczy przejść skrajem ogrodu, wejść w wyższą trawę albo pozwolić psu pobiegać przy krzakach. Właśnie dlatego tak ważne jest dbanie o miejsca graniczne: obrzeża trawnika, przejścia, ścieżki, okolice altany, kompostownika i ogrodzenia.
Badanie z Ottawy dobrze pokazuje, że kleszczom można utrudnić życie nie tylko przez oprysk, ale też przez zmianę warunków w ich najbliższym otoczeniu. Jeżeli przy ścieżce nie ma wysokiej trawy i wilgotnej roślinności, kleszcze mają mniej miejsc, z których mogą zaczepić się o człowieka lub zwierzę.
Jak działa deltametryna na kleszcze i owady?
Deltametryna należy do pyretroidów, czyli substancji wykorzystywanych w preparatach owadobójczych i biobójczych. Działa na układ nerwowy owadów oraz pajęczaków, do których należą kleszcze. Po kontakcie z odpowiednio zastosowaną substancją dochodzi do zaburzenia pracy układu nerwowego szkodnika, co prowadzi do jego paraliżu i eliminacji.
W praktyce deltametryna może być stosowana tam, gdzie potrzebne jest ograniczenie ich obecności na określonym terenie. Najważniejsze jest jednak to, żeby używać preparatów zgodnie z etykietą. To nie jest produkt do przypadkowego pryskania „na oko”. Liczy się dawka, miejsce aplikacji, warunki pogodowe, czas działania i zasady bezpieczeństwa.
Czy deltametryna na kleszcze sprawdzi się w ogrodzie?
W ogrodzie największy sens ma zabezpieczanie miejsc, w których kleszcze rzeczywiście mogą się pojawiać. Pomocne może być też zastosowanie wąskiego pasa zrębków nasączonych deltametryną przy ścieżkach lub granicy trawnika i zarośli, bo taka bariera ogranicza niską roślinność i dodatkowo działa w miejscu, gdzie kleszcze najczęściej czekają na żywiciela.
Deltametryna może być jednym z elementów ochrony, ale nie powinna być jedynym działaniem. Najlepsze efekty daje połączenie kilku prostych rzeczy: regularnego koszenia trawy, usuwania liści, przycinania krzewów, porządkowania wilgotnych zakamarków i stosowania odpowiedniego preparatu tam, gdzie jest to uzasadnione.
To trochę jak z komarami. Sam środek może pomóc, ale jeśli w ogrodzie stoi woda w wiadrach, donicach i rynnach, problem będzie wracał. Przy kleszczach działa podobna logika. Im mniej dogodnych miejsc do bytowania, tym mniejsze ryzyko kontaktu.
Deltametryna a rozwój jaj i larw kleszcza Ixodes ricinus
Deltametryna była badana nie tylko pod kątem zwalczania dorosłych kleszczy, ale też wpływu na ich rozmnażanie. Wyniki opublikowano w 2019 roku w czasopiśmie Experimental and Applied Acarology.
Naukowcy sprawdzali, jak deltametryna i alphacypermetryna wpływają na samice kleszcza pospolitego Ixodes ricinus, ich jaja oraz larwy. Wyniki pokazały, że kontakt z deltametryną zmniejszał liczbę składanych jaj, wydłużał czas przed ich złożeniem i zaburzał rozwój larw. Przy wyższych stężeniach prawidłowe larwy w ogóle się nie wykluwały. To ważne, bo deltametryna może wpływać nie tylko na aktywne kleszcze, ale też na ich cykl rozwojowy, ograniczając powstawanie kolejnych pokoleń.
Deltametryna przeciw kleszczowi australijskiemu u psów
Kolejne ciekawe badanie dotyczyło kleszcza australijskiego Ixodes holocyclus, czyli tzw. kleszcza paraliżującego. Psy nosiły obrożę z 4% deltametryną, a następnie były regularnie kontrolowane po sztucznych infestacjach kleszczami. Skuteczność po 72 godzinach wynosiła 96% po 14 dniach, utrzymywała się powyżej 94% od 14. do 98. dnia, a po 140 dniach nadal wynosiła 93%. Autorzy uznali, że obroża dawała ponad 90% kontroli kleszczy przez co najmniej 14 tygodni.
Źródło informacji: Długoterminowa skuteczność obroży impregnowanej deltametryną w zwalczaniu australijskiego kleszcza paraliżowego, Ixodes holocyclus, u psów - PubMed
Czy deltametryna jest bezpieczna dla psów i kotów?
Przy preparatach z deltametryną trzeba zachować rozsądek, szczególnie gdy w domu są zwierzęta. Gotowe produkty weterynaryjne, takie jak obroże dla psów, są projektowane do konkretnego sposobu użycia i powinny być stosowane dokładnie według instrukcji producenta. Nie oznacza to jednak, że każdy preparat z deltametryną można stosować bezpośrednio przy zwierzętach.
Psy i koty nie powinny mieć kontaktu ze stężonym preparatem ani ze świeżo opryskaną powierzchnią, jeśli etykieta produktu tego zabrania. Szczególną ostrożność trzeba zachować przy kotach, ponieważ są one bardziej wrażliwe na pyretroidy niż wiele innych zwierząt.
Dlatego przed użyciem preparatu zawsze trzeba sprawdzić instrukcję. Ważne jest, gdzie można go zastosować, jak długo działa, czy nadaje się do otoczenia zwierząt i po jakim czasie ludzie oraz zwierzęta mogą wrócić na opryskaną powierzchnię.
Czy deltametryna działa na inne owady?
Deltametryna jest powszechnie znana z działania owadobójczego, ale jej zastosowanie jest znacznie szersze. STRONG DELTAMETRYNA 2,5% – 1 L to profesjonalny koncentrat przeznaczony do zwalczania owadów biegających wewnątrz budynków, szczególnie prusaków i karaluchów.
Preparat działa kontaktowo i pokarmowo, dlatego sprawdza się w szczelinach, pęknięciach, przy listwach, ścianach, podłogach i otworach wentylacyjnych, czyli tam, gdzie insekty najczęściej się ukrywają. Produkt zawiera też aromatyczne węglowodory wabiące owady, co zwiększa szansę kontaktu szkodnika z opryskaną powierzchnią. To środek biobójczy do użytku profesjonalnego. Przed zastosowaniem należy przeczytać etykietę i stosować preparat zgodnie z instrukcją.
Deltametryna nie zastępuje kontroli po spacerze
Nawet dobrze zabezpieczony ogród nie daje gwarancji, że kleszcz nigdy nie znajdzie się na ubraniu, skórze albo sierści psa. Dlatego po spacerze, pracy w ogrodzie czy zabawie na trawie warto dokładnie się obejrzeć.
Kleszcze często wybierają miejsca ciepłe i osłonięte, dlatego szczególną uwagę warto zwrócić na okolice kostek, kolan, pachwin, pasa, szyi, skóry głowy i miejsc za uszami. U psów dobrze sprawdzić okolice pyska, uszu, łap, brzucha i pachwin. Im szybciej zauważymy kleszcza, tym łatwiej ograniczyć ryzyko problemów.
Co daje nam to badanie?
Najciekawsze w badaniu z Ottawy jest to, że pokazuje bardzo praktyczną rzecz. Kleszczy nie trzeba szukać „gdzieś w lesie”. Bardzo często problem zaczyna się na obrzeżach ścieżek, trawników i zarośli. To właśnie tam warto działać w pierwszej kolejności.
Zwykłe zrębki ograniczyły liczbę kleszczy prawie o połowę, ponieważ zmieniły warunki przy ścieżce. Zrębki z deltametryną dały jeszcze mocniejszy efekt. To pokazuje, że połączenie uporządkowania terenu z odpowiednio dobranym preparatem może być skutecznym sposobem na ograniczenie liczby kleszczy w miejscach, gdzie najczęściej poruszają się ludzie.
Jaki inny oprysk na kleszcze sprawdzi się w ogrodzie i hodowli?
Do zabezpieczania większych powierzchni warto wybrać koncentrat, który działa szerzej niż tylko na jeden gatunek pasożyta. Oprysk na kleszcze STRONG 250 ml to preparat do rozcieńczania z wodą, przeznaczony do zwalczania kleszczy, roztoczy oraz pasożytów ssących i gryzących w ogrodach, hodowlach, stajniach, kurnikach, gołębnikach i na terenach rekreacyjnych.
Formuła oparta na cypermetrynie, tetrametrynie i butotlenku piperonylu działa kontaktowo i pokarmowo, dzięki czemu pomaga ograniczać obecność kleszcza pospolitego, łąkowego, psiego, gołębiego czy jeżowego. Jedno opakowanie wystarcza do przygotowania nawet 25 litrów cieczy roboczej, czyli na około 750 m² powierzchni. Preparat należy stosować zgodnie z etykietą, dobierając dawkę i sposób aplikacji do rodzaju opryskiwanej powierzchni.
Deltametryna a kleszcze – podsumowanie
Badanie naukowców z Ottawy pokazało, że odpowiednio przygotowana bariera przy ścieżkach może mocno ograniczyć liczbę kleszczy, a zastosowanie deltametryny jeszcze zwiększa skuteczność takiego rozwiązania.
Nie oznacza to jednak, że jeden oprysk rozwiąże cały problem. Najlepiej działa połączenie kilku rzeczy: uporządkowanego ogrodu, nisko koszonej trawy, ograniczenia zarośli przy ścieżkach, odpowiedniego preparatu i regularnej kontroli skóry po przebywaniu na zewnątrz.
Kleszcze są małe, ale nie warto ich lekceważyć. Dobrze zaplanowana ochrona ogrodu może realnie zmniejszyć ryzyko kontaktu z nimi i sprawić, że spacer, praca na działce czy odpoczynek na trawie będą po prostu spokojniejsze.
Co o deltametrynie mówi Eryk Połeć, ekspert i członek Stowarzyszenia Pracowników DDD?
Ekspert radzi! Jak usunąć kleszcza ze skóry?
Czy wiesz, jak duże zagrożenia kryją się za ukąszeniem kleszcza? Jakie choroby przenoszą te niepozorne pajęczaki? Co zrobić, gdy znajdziemy kleszcza wbitego w naszą skórę? Opowiedzi na te kwestie znajdziemy w programie na antenie TV Puls, gdzie nasz ekspert, Pan Eryk Połeć z firmy ERPOL szczegółowo omawia tematykę kleszczy.
Z programu dowiemy się jak bezpiecznie usunąć kleszcza z ciała, by uniknąć powikłań. Dołącz do naszej społeczności na kanale YT i miej niezbędne informacje na temat zwalczania szkodników! Kliknij subskrybuj i bądź na bieżąco!
